Тыя панурыя часы мінулі ўжо на старонкі нашай вялікай гісторыі. Змяніўся свет, змяніўся светапогляд людзей, змяніўся лад жыцця, але засталася памяць і ў народзе жыве сказ пра “гару Міндоўга”. Здавалася б, а якія ў Пінску горы? А чаму менавіта Міндоўга? Канешне, гор у нашым горадзе няма, але вось тое узвышша, дзе стаяў Лешчынскі манастыр засталося. З гэтым месцам усё і звязана. Падзеі якія разгарнуліся 745 год назад мы і будзем разглядаць. У 1263 годзе жыхары Пінска адыгралі рашучую ролю ў усталяванні праўды і справядлівасці ў Вялікім кністве Лістоўскім. Ноччу 12 верасня 1263 года караля, заснавальніка ВкЛ Міндоўга разам з яго сынамі Рэпеньёй і Рукляй забіў князь Даўмонт, трэці сын Войшлак направіўся за дапамогай у Пінск...
Забойства Міндоўга затармазіла працэс далейшага пашырэння і ўмацаванні Вялікага княства Літоўскага і памяшала аб'яднанню беларускіх і прыбалтыйскіх земляў у барацьбе з ордэнам. У апошнія два гады свайго жыцця Міндоўг пасварыўся з усімі суседнімі дзяржавамі. Ордэн, Полацкае княства, Галіцка-валынскае княства, Мазовія, і Наваградскае княства варагавалі з ім. У самой Літве супраць яго выступалі Транята і Даўмонт. У адчаі ён робіць нечаканы для ўсіх крок. Пакінуўшы напрыканцы 1262 года Літву, Міндоўг адправіўся ў далёкі Рым шукаць заступніцтва Папы. У Рыме ён зноў ахрысціўся паводле каталіцкага абрада і выпрасіў у Папы Урбана IV дараванне за разрыў з хрысціянствам. Толькі на Літве ён сутыкнуўся з супрацьстаяннем Траняты, Даўмонта і паганцаў, незадаволеных ягоным вяртаннем у хрысціянства. Нічога лепшага не прыдумаў, як прыбегнуць да таго ж прыёму, які некалі выкарыстаў, каб расправіцца з Таўцівілам і Вікінтам - паслаў Даўмонта і многіх варожых сабе князёў на Русь, пад Бранск у надзеі на іх паражэнне. Стары прыём не прынёс жаданых вынікаў. Міндоўга перахітрылі. Даўмонт вярнуўся назад і нечакана ноччу напаў на дом соннага літоўскага князя, забіў яго разам з сынамі Рэпеньёй і Рукляй. У 1263 годзе княжыць пачаў Транята, а сын Міндоўга Войшалк знайшоў прытулак у Пінску, у Лешчанскім манастыру. Але нядоўга правіў здраднік Транята і ў пачатку 1264 года быў забіты вернымі людзьмі Міндоўга. Калі аб гэтым звесткі дайшлі да Пінска, то князь Войшалк вырашыў рушыць на Наваградак і браць уладу у ВкЛ у свае рукі, на што меў поўнае права. Пінская дружына падтрымала ў гэтым Войшалка і разам з ім пачала шлях на Наваградак. Як успамінаюць летапісцы, то шмат сын Міндоўга з мужнаю дружынаю Пінска пабіў сваіх ворагаў і усталяваў сваю ўладу у ВкЛ. “Вместе с пинчанами он пришёл в Литву княжить...”- запісі, гісторыка Чыгрынава. Войшалак не проста знайшоў прытулак у Лешчынскім манастыры. Ён быў вельмі веруючы чалавек і палітыкай займаўся тады, калі разумеў неабходнасць. Прыкладам сведчаць таму наступныя факты: каля 1257 году, разам з 10 - 12 манахамі, заснаваў на Нёмане кляштар, які пазней будзе звацца па яго імю Лаўрышаўскім. Войшалк пражыў у кляштары каля года, да нападу Бурундая з галіцка-валынскімі князямі ў 1258 на Літву. У гэты час ён выйшаў з кляштара і з’яднаўшыся са сваім братам Таўцівілам захапіў Рамана Данілавіча і забіў яго, зноў стаўшы новагародзкім князям. Пасля таго, як з дапамогай дружыны з Пінску ён пачаў гаспадарыць у ВкЛ, думкі аб Богу яго не пакідалі. Войшалк уключыўшы у склад ВкЛ: Нальшанскую, Дяволтаўскую, Навагрудскую, Полацка-Віцебскую і Пінскую зямлю перадаў уладу князю Шварну і зноў пайшоў у манахі. Нажаль князь Шварн хутка помер і народ ВкЛ запрасіў Войшалка стаць вялікім князем. Гэта вельмі не спадабалася сыну Данілы Галіцкага, Льва. Ён жадаў забіць Войшалка. Князь Валыні, Васіль Раманавіч прапанаваў сесці за мірныя перамовы і разам усім павячэраць. Войшалк і Леў прыбылі да яго ва Уладзімір, вячэралі. Дзіўна, але застолле ў Васіля Раманавіча мірна скончылася. Войшалк спыніўся пераночыць у Міхайлаўскім манастыры, але туды уварваўся Лёў і забіў Войшалка. Было гэта ў кастрычніку 1268 года... Як мы бачым, назова гэтай “гары” больш звязана з сынам Міндоўга, але ж мы ведаем якое гора прывяло ў Пінск Войшлака. Пінская дружына, унесла вялікі ўнёсак у дальнейшае жыццё ВкЛ.
Сколько можно ахинею писать и издеваться над историей. Млин, почитай галицко-волынский список (ПСРЛ, 2 том, идёт после повести временных лет) и документы Миндовга, перевод которых Алесь Жлутка сделал и опубликовал (Миндау кароль Летовии) называется. Может тогда и составишь каккое-то смутное представление о тех событиях. Собственно Шварн Данилович умер в 1270 году, а путешествие Миндовга в Рим - что за бред? Короче читай книжки из серии "История на селе".
Написал: Ігар Салавей (12 августа 2008 20:45)
Вацлаў - так трымаць! Пішы і не звяртай увагі на асобных "разумнікаў". У цябе ёсьць талент, а кожны твой артыкул знаходзіць чытачоў!
Zornort ------------- Прабач, але чытай лепей прафесара КОЎКЕЛЯ, Біча, Чыгрына, доктара гістарычных навук ЯСІНКАГА, ці хоць адкрый школьны падручнік за 7/6 клас і ты зразумееш, што рабіў Міндоўг у Рыме, і ведай, што існуе 5 канцэпцый калі памёр ШВАРН... Добра, што ты цікавішся гісторыяй, але нажаль, што ты прачытаўшы адну крыніцу інфармацыі і ад яе маеш уяўленне аб гісторыі. Павінен ведаць, што ў кожнага гісторыка свае уяўленне і свае думкі. Напрыклад Вацлаў ЛАСТОЎСКІ лічыў - ВкЛ беларускай дзяржавай, а вось Усевалад ІГНАТОЎСКІ да гэтай канцэпцыі Ластоўскага адносіўся не вельмі добра. Адныя гісторыкі БНР лічаць ДЗЯРЖАВАЙ, а іншыя НЕ. Напрыклад НАРУШЭВІЧ кажа, што Міндоўга забілі 12 верасня 1263 г., а вось Ясінскі піша, што 5 жніўня 1263 года і было Міндоўгу не больш за 45 год. ГЭТА ГІСТОРЫЯ, А НЕ ТАБЛІЦА МНОЖАННЯ, дзе ўсё ясна. Таму трэба чытаць і чытаць розных гісторыкаў і пачынаць трэба з школьнага падручніка... І вось нажаль, але паказалі сябе з кепскага боку, як чалавек, бо я таксама Вам мог бы сказаць так: "КАРАЦЕЙ, ЧЫТАЙ ГІСТОРЫКА ЧЫГРЫНАВА І ЗРАЗУМЕЕШ КАЛІ ПАМЁР ШВАРН"
Не... эт слишком сложно для меня. Я за свою жизнь две книжки прочитал всего - Колобок и Книга о вкусной и здоровой пище, а написал одну - Карты на селе. Куда нам до вас - светил белорусской исторической науки!!!!
Написал: Да уж (13 августа 2008 11:23)
Вацлав, может ты не в курсе, но Zornort - преподаватель истории белоруссии в Полесском университете
Да уж, па-першае, гэта не дае ніякіх прывілей акрамя яго статусу у грамадстве. Працуе ў ПГУ чалавек і добра.
"Не... эт слишком сложно для меня. Я за свою жизнь две книжки прочитал всего - Колобок и Книга о вкусной и здоровой пище, а написал одну - Карты на селе. Куда нам до вас - светил белорусской исторической науки!!!!" - але яго гэтыя каментарыі паказваюць яго не добра..., нажаль... нічога канткрэтна. Вось, што паважаны спадар Zornort можа менавіта сказать супраць па сутнасці артыкула, а менавіта пра тое, як Войшалк знаходзіўся ў Пінску, як дапамагала яму Пінская дружына... А тое, што ШВАРН памёр у 1270 годзе ці ў 1268 годзе, дык я казаў, што шмат версій і што Міндоўг рабіў у Рыме. Вядомы гісторык ЕГУ Алесь СМАЛЯНЧУК, калі спрачаецца і кажа сваю думку, то прыклады "КАЛАБКА І ІНШ" ён не прыводзіць, а тым больш не кажа "ІДЗІ ЧЫТАЙ". Нічога асабіста супраць гэтага настаўніка я не маю, але вось тое, як ён сябе паводзіць, нажаль не бачна, што ён выкладае ў ВНУ... Шкада
Написал: Да уж (13 августа 2008 21:52)
оффтоп: Вацлав, а то как ведут себя игорек и вадим владимирович, по их поведению видно, что они пытаются быть политиками, дипломатами, участвовать в выборах?
Насчёт конкретики: я вроде как-то сразу вам указал на основные и фактически единственные источники для исследования данной проблематики. Однако вы этого даже не поняли. Согласно документам Миндовга - он лично никогда не был в Риме, как не странно, и тем более не крестился второй раз в католичество. Дата смерти Шварна содержится в Галицко-волынском летописном списке, который первоначально не имел датировки и был написан как простой нарратив. Позже датировка была добавлена, однако весьма неточная. Вопрос этот был исследован Грушевским в работе о хронологии Галицко-волынской летописи в 1901 году. С поправками Грушевского данная летопись была опубликована Шахматовым в ипатьевском списке в ПСРЛ (2 том). Миндовг упоминается в ней впервые в связи с заключением договора с Волынью под 1219 годом, а убивают его в 1263 году. Если верить Ясинскому, получается, что подписал он договор в возрасте одного года и был указан как "старший князь". Дальше. не помню, что бы Иван Иваныч Ковкель занимался медиевистикой - он как-то больше по межвоенному периоду писал - например о Срединной Литве, кстати он у меня лекции читал когда-то, И про покойного Василия Осиповича Бича узнаю много нового. Всегда думал, что он по 19 веку в основном писал - про восстание 1863-64 годов например монографию издал как-то, а не по средневековью белорускому. Да, и как-то известный историк Смоленчук вместе с известным историком Кравцевичем в своём "Гистарычным альманахе" меня как-то печатают, а вас вроде нет??? Ну да ладно, такие мы нехорошие люди. А вы для начала хоть бы истфак закончили что ли.
Мяне адно вельмі здзіўляе, як Вас крыўдуе гэтае ўсё, тое што я Вам "тыкаю" быццам і галоўнае, што гэта кажа нейкі студэнт. Не, для таго, каб пісаць гістарычныя натакі не трэба быць ВЯЛІКІМ ГІСТОРЫКАМ. галоўнае мець свае "Я", галоўнае займацца ёй, няўжо мастаку для таго каб маляваць галоўнае адукацыя? Я заўжды смеяўся з такіх фраз "МЕЙ АДУКАЦЫЮ" і інш у гэтым напрамку, бо ведаеце, бачыў я гісторыкаў з дыпломам... Нават казаць не жадаю, але ёсць і добрыя людзі. Вас друкуюць там (Вы нават самі гэтаму здзіўлены, што Вас друкуюць), а мяне ў газеце "Наша культура" г.Мінск і украінскія СМІ (сеціва). Разумныя людзі ніколі не будуць пералічваць свае заслугі, заўжды будуць адносіцца з павагай, а Вы я бачу чалавек з адукацыяй, чалавек якому не адзін год і спрабуеце даказаць мне так, каб і пакрыўдзіць... Смешны Вы. Аледумаю, што Вы дазволіце мне цяпер ЯКНУЦЬ, так, крышку, ну бяру прыклад з Вас: а мне хутка 19 год і я маю свае Я, я студэнт гістфака, г. Кракаў, Ягелонскі ун. Вось мне 19..дык знайдзіце мне майго аднагодку, каб мы з ім паспрачаліся, а то бачыце з Вамі студэнт спрачаецца, і то, гэта не спрэчка! Ведаеце, што я Вам скажу, нажаль Вас нешта крыўдуе і ёсць нейкая зайздрасць змест таго, каб падумаць, што ёсць людзі, такія маладыя, якія паважаюць так гісторыю, любяць яе, змагаюцца за яе... Падтрымаць і паказаць іх памылкі, паказаць памылкі сапраўды, як робіць настаўнік, старэйшы чалавек, гісторык, ну Вы і публіцыст..а то мне пра "КАЛАБКА" кажуць... Прабачце, але атрымаць вышэйшую адукацыю адно, а вось адказваць яе патрабаваннем іншае. Гэта я не ў Ваш адрас. Спадар Смалянчук запрашаў мяне ў ЕГУ, але я не жадаў. Я са сваім сябрам займаліся Скірмунтам, пісалі працу, быў з ПГУ галоўны суддзя на навуковай маладзёвай канф., калі не памылюся Дзюба, ці нешта падобнае, бо было гэта ў сакавіку таму і запамятаваў... Шмат было, шмат дзеказаў свае я сярод маладых гісторыкаў і буду казаць... Але нікога і ніколі я не абражаў, толькі за тое, ШТО ЁН ХОЧА ЗАЙМАЦЦА ГІСТОРЫЯЙ І РАЗУМЕЕ яе, так павінны рабіць настаўнікі, выкладчыкі ў ВНУ, а Вы спрабуеце паказаць, што Вы лепшы..
Что за бред? Вы кажется неадекватно понимаете предмет спора. Мне вообще нет дела до того кто вы, откуда и сколько вам лет. Просто вы пока что имеете смутное представление об истории. Ну не понимаете вы её пока как науку. И если ситуация изменится - будет просто чудесно. Но пока людям ваше графоманство читать приходится. То, что вы поступили в Ягелоннский университет - прекрасно. Я думаю вам это принесёт существенную пользу, так как у вас есть желание стать историком. И если вас интересуют мои советы (в чём я не уверен), то пожалуйста: 1. Не полагайтесь на чужие мнения об исторических событиях - часто они ангажированы. Всё подвергайте сомнению. Критическое отношение лежит в основе научного познания. 2. В основе представления об истории должны лежать не голые теоретические выкладки, а теории, подтверждённые источниками. 3. Не ставьте учебники в основу познания в области истории - помните, что они лишь УЧЕБНЫЕ ПОСОБИЯ. 4. Навязывая своё мнение другим пытайтесь его хоть как-то аргументировать. УДАЧИ.
Написал: Игорь Соловей (14 августа 2008 11:10)
Мне кажется, мягко говоря, что он плохой преподаватель истории Беларуси.
Вот и сейчас, пытается учить, местами переходит в ругань. Это очень плохой преподаватель, таких нужно срочно гнать из учебных заведений! А то благодаря таким вот преподавателям, беларусы как балтийский народ, почему то резко стали славянами и более того - братьями финскому народу московии именующими себя русскими!
Zornort, не, я усяго ж казаў, што нашу размову мы пачалі, а менавіта Вы адразу не правільна, што мы і выправілі. Не, падручнікі - гэта падручнікі, але ж напрыклад Вы зразумейце, што ў мяне ёсць таксама крыніца па якой Шварн памёр у 1270 годзе, але ёсць крыніца па ягой і ў 1268 годзе і тады княжыць зноў вярнуўся Вайшалк за што і быў забіты, калі так караценька сказаць. Хаця і гэта не асноўны сэнс дадзенага артыкула, але ж у мяне большы давер вызвала дата-1268 год, бо я знайшоў там тлумачэнне, як і што. Адразу кажу, што ёсць у мяне і спіс усіх князёў ВкЛ, хто з якога час гаспадарыў і там ШВАРН (каля 1267-1270). Не, свае меркаванне я ніколі нікому не навязваў. Разумееце, спадар, што гэты артыкул напісаны такса з выкарыстаннем літаратуры, ад якой я "адталкваўся", што разумна. Дзякуй.
Написал: Вадим Владимирович (14 августа 2008 16:05)
Zornort "вы пока что имеете смутное представление об истории"
"я вроде как-то сразу вам указал на основные и фактически единственные источники для исследования данной проблематики"
СТУДЕНТ...что за привычка "якать", а другим "тыкать"?!
тваю...ж...еще один социальный мутант объявился,выполз,высра..ся.
"У 1268 годзе памёр не пакінуўшы нашчадкаў. Па іншых зьвестках загінуў у бітве з войскамі брата Льва на раце Ясельдзе. Пахаваны ў Холме." спасылка:Шварн
"Шварн, боясь, как видно, внутренних волнений в Литве, уговаривал Войшелка княжить с ним вместе, но тот решительно отказывался и вернулся на престол только тогда, когда Шварн умер, не оставив наследников, и литовцы снова вызвали Войшелка из моностыря для управления делами княжества..." - проф. П.Г. Чигринов, "История Беларуси с древности до наших дней", Минск "Книжный дом", 2004 год, рецензенты: доктор исторических наук, проф. В.А. Ананич, доктор исторических наук, проф. А.Ф. Вишневский.
Вадим Владимирович, ты просыхай хоть когда-нибудь, а то совсем потерялся в этой жизни - вот муйню какую-то несёшь. и ещё... я взятки не беру, в отличие от вас.
Вацлаў Паспаліты, то, что вы здесь приводите НЕ ЯВЛЯЕТСЯ ИСТОРИЧЕСКИМИ ИСТОЧНИКАМИ. Посмотрите, что это такое в учебнике по источниковедению или в НЕТе. Исторический источник и историческое исследование и тем более КОМПИЛЯЦИЯ - далеко не одно и тоже.
Цитата, приведённая из очерков Чигринова, показывает его полное невладение историческими источниками. Для сравнения почитайте Галицко-волынскую летопись - ПСРЛ, т. 2. - М. 2001, стр 868-869: "Княжащю же ПО Воишелкови Шварнови в Литовской земли княжив же ЛЕТ НЕМНОГО и тако преставися и положиша тело его во церкви Святой Богородицы близ гроба отца". До этого под 1268 годом описывается убийство Войшелка Львом. Далее сообщается, что "В лето 6778 (то есть в 1270 году) нача княжити в Литве оканьный и безаконьньный прокляты немлствыи Троиден..." (старые кириличные буквы я заменил на современные, выделение большими буквами естественно моё). Так что делайте выводы.
Написал: Вадим Владимирович (15 августа 2008 13:11)
Ну что я могу ещё сказать - говнюк ты, да и всё тут.
Написал: Вождь (15 августа 2008 20:45)
Зачем ломать копья по такому Важному вопросу. Вам нечего больше обсуждать. Всё прекрасно в нашем королевстве. Или это преднамеренное бегство в пыль архивов, с целью отключения от обрыдлой действительности.
Написал: Вадим Владимирович (16 августа 2008 18:01)
Вацлав написал и он прав! Отсальные на...либо в альманахах пишите, письцтма
а про "Zornort" - "псевдо препод", наслышаны, мудило одним словом... есче один объективный "выскочил".
Версия для печати
“Вместе с пинчанами он пришёл в Литву княжить...”- запісі, гісторыка Чыгрынава. Войшалак не проста знайшоў прытулак у Лешчынскім манастыры. Ён быў вельмі веруючы чалавек і палітыкай займаўся тады, калі разумеў неабходнасць. Прыкладам сведчаць таму наступныя факты: каля 1257 году, разам з 10 - 12 манахамі, заснаваў на Нёмане кляштар, які пазней будзе звацца па яго імю Лаўрышаўскім. Войшалк пражыў у кляштары каля года, да нападу Бурундая з галіцка-валынскімі князямі ў 1258 на Літву. У гэты час ён выйшаў з кляштара і з’яднаўшыся са сваім братам Таўцівілам захапіў Рамана Данілавіча і забіў яго, зноў стаўшы новагародзкім князям.